Bereid de controleronde voor
Tijdens deze woningcheck verzamelt u zichtbare signalen zonder afwerking of installatiedelen te verwijderen. Kies een droog moment met voldoende daglicht. Bekijk twijfelachtige plekken opnieuw na een regenperiode; lekkage en slechte afvoer zijn dan vaak beter zichtbaar.
Open vooraf gordijnen, maak vensterbanken vrij en zorg dat u bij de meterkast en cv-installatie kunt. Noteer per punt de plek, datum en omstandigheden. Schrijf bijvoorbeeld niet alleen ‘vochtplek’, maar ‘lichte bruine kring van 12 centimeter links naast het dakraam, zichtbaar na twee dagen regen’. Met die omschrijving kan een vakman gerichter zoeken.
Water beweegt meestal omlaag, maar de zichtbare plek ligt niet altijd recht onder het gebrek. Start op zolder en werk via de verdiepingen naar de kruipruimte of kelder.
Controleer gevel, kozijnen en dak vanaf de grond
Loop langzaam rond de woning en kijk eerst naar het geheel. Zijn er gevelvlakken die duidelijk donkerder blijven? Ziet u een goot die doorhangt, een regenpijp die losstaat of vegetatie die tegen houtwerk groeit? Kijk vervolgens naar details. Let bij metselwerk op los voegwerk, afbrokkelende stenen en scheuren die breder worden richting een hoek of kozijn.
Schilderwerk beschermt houten kozijnen tegen langdurig vocht. Doffe verf is niet direct alarmerend, maar barsten, openstaande naden en zacht hout vragen aandacht. Druk niet hard met een scherp voorwerp in het hout; daarmee beschadigt u een nog bruikbare verflaag. Controleer wel of regenwater op dorpels vrij naar buiten kan lopen.
Bekijk het dak uitsluitend vanaf een veilige positie. Een verrekijker of camerazoom helpt bij het zien van verschoven dakpannen, beschadigde nokvorsten en vuil in de goot. Voor uitleg over dakvormen en kwetsbare aansluitingen gaat u naar het dossier dakonderhoud.
- Regenpijpen staan vast en eindigen zonder lekkage bij de aansluiting.
- Gevelroosters zijn open en niet dichtgeschilderd of met vuil gevuld.
- Kitranden bij kozijnen sluiten aan zonder brede scheuren of gaten.
- Er liggen geen losse dakdelen of stukken mortel rond de woning.
- Begroeiing houdt afstand van schilderwerk, goten en ventilatieopeningen.
Werk binnen van zolder naar beneden
Ga op zolder eerst een minuut stil staan. Ruikt het muf, voelt de lucht klam of hoort u druppels? Bekijk het dakbeschot rond schoorstenen, dakramen en ventilatiekanalen. Oude watervlekken kunnen droog zijn en geen actief probleem meer vormen. Zet daarom met potlood een klein datumstreepje langs de rand of maak een overzichtsfoto. Zo ziet u later of de plek groeit.
Controleer op iedere verdieping de aansluitingen rond ramen, buitenmuren en plafonds. Klemmende deuren kunnen door luchtvochtigheid ontstaan, maar meerdere klemmende deuren of nieuwe diagonale scheuren verdienen nader onderzoek. Bekijk in badkamer en keuken of kitnaden intact zijn en afzuiging merkbaar lucht verplaatst. Een vel toiletpapier bij het rooster kan luchtstroom aantonen; houd vingers weg van een draaiende ventilator.
Bekijk de kruipruimte vanaf het luik met een zaklamp. Water, losse kabels, ongedierte of beschadigde constructiedelen vragen eerst om onderzoek. Noteer een vochtige bodem, condens tegen de vloer en een muffe lucht op de begane grond samen; deze combinatie geeft aanleiding om ventilatie en vochtbelasting te laten beoordelen.
Verschillende soorten vocht herkennen
Condens verschijnt vaak op koude oppervlakken en neemt toe bij koken, douchen of slapen. Lekkage is vaker plaatselijk, volgt regen of het gebruik van een leiding en veroorzaakt duidelijke kringen. Optrekkend vocht begint doorgaans laag in een muur, al kunnen zouten en oude afwerklagen het beeld vertekenen. Noteer het patroon en laat bij terugkerend vocht de bron meten en onderzoeken.
Reinig schimmel vochtig, zodat sporen zich niet door de ruimte verspreiden, en volg daarbij de aanwijzingen van GGD of Milieu Centraal. Pak tegelijk de vochtbron aan. Laat terugkerende schimmel, een groot aangetast oppervlak of schimmel in combinatie met gezondheidsklachten onderzoeken.
Ruikt u gas, ziet u vonken of bevindt vocht zich bij de groepenkast? Raak de installatie niet aan, verlaat de ruimte en bel vanuit een veilige plek het storings- of alarmnummer.
Bekijk installaties zonder kappen te verwijderen
Lees bij de cv-ketel, warmtepomp of boiler de waterdruk, foutcode en onderhoudsdatum af zonder de behuizing te openen. Kijk bij zichtbare leidingen naar groene uitslag op koper, roest, druppels en kalksporen. Test rook- en koolmonoxidemelders met de testknop, vervang batterijen volgens de handleiding en laat verbrandingstoestellen volgens het voorgeschreven interval onderhouden.
Controleer bij de meterkast of groepen leesbaar zijn beschreven en er geen spullen tegen elektrische onderdelen zijn gestapeld. Laat werkzaamheden aan gas, vaste elektrische installaties en koudemiddelen uitvoeren door een monteur met de juiste vakkennis. De pagina veilig klussen beschrijft de grenzen voor andere werkzaamheden.
Deel bevindingen in op urgentie
Verdeel uw notities in drie groepen: direct handelen, binnen drie maanden onderzoeken en regulier onderhoud. Zet elk punt met foto in een map per bouwdeel. Noteer ook wanneer er niets afwijkends was; een reeks controles zonder verandering is waardevolle informatie.
Koppel terugkerende taken aan de onderhoudskalender. Voor punten waarvoor u offertes nodig hebt, maakt u eerst één duidelijke omschrijving die u aan iedere aanbieder geeft. Zo vergelijkt u dezelfde opdracht. De pagina een vakman inschakelen helpt u vervolgens bij vragen over materiaal, garantie en uitvoering.